Διαδερμική χειρουργική ποδιού

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΕΩΝ ΑΚΡΟΥ ΠΟΔΟΣ

*του Δρ. Στέφανου Π. Λαζαρίδη
Ορθοπαιδικού Χειρουργού

Η δημιουργία εξόστωσης («ΚΟΤΣΙ») στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού είναι από τις συχνότερες παραμορφώσεις του άκρου ποδός και η εικόνα είναι γνωστή σε όλους μας.

Εικόνα 1.
Εξόστωση πρώτου μεταταρσίου («ΚΟΤΣΙ») και βλαισός μεγάλος δάκτυλος («στροφή του μεγάλου δακτύλου προς τα έξω»)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οι αιτίες που μπορεί να οδηγήσουν σε αυτή την παραμόρφωση είναι πολλές και διακρίνονται σε ενδογενείς και εξωγενείς:

  • ΕΝΔΟΓΕΝΕΙΣ

Αφορούν ανατομικές αδυναμίες του άκρου ποδιού από κατασκευής (ενέχεται κληρονομικότητα), με αποτέλεσμα να ασκούνται μεγαλύτερα φορτία του φυσιολογικού στην περιοχή και να προκαλείται η παραμόρφωση, όπως:

  1. Πλατυποδία ή/και
  2. Βλαισότητα του άκρου ποδός
  3. Χαλαρότητα και Αστάθεια αρθρώσεων του ταρσού
  • ΕΞΩΓΕΝΕΙΣ

Αφορούν το Lifestyle της εποχής! παράδειγμα, τα στενά παπούτσια και τα ψηλά τακούνια (γόβες) είναι ο σημαντικότερος εξωγενής παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει στην παραμόρφωση αυτή.

ΦΥΣΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Η συνήθης εξέλιξη της παραμόρφωσης με την πάροδο του χρόνου είναι η εξής :
Ο σχηματισμός της εξόστωσης («ΚΟΤΣΙ») προκαλεί διεύρυνση του πρόσθιου άκρου ποδιού (το εμπρός τμήμα του ποδιού φαρδαίνει) με αποτέλεσμα να στριμώχνονται τα δάχτυλα μέσα στα υποδήματα και να αρχίζει το μεγάλο δάχτυλο να αποκλίνει προς τα έξω (εικόνα 1). Η τριβή της εξόστωσης στα παπούτσια συχνά προκαλεί φλεγμονή με πόνο και οίδημα με αποτέλεσμα να στενεύει κι άλλο ο χώρος στο παπούτσι και η κατάσταση να διαιωνίζεται και να επιδεινώνεται.

Η έλλειψη χώρου για τα υπόλοιπα δάχτυλα προκαλεί την εφίππευση του δεύτερου δαχτύλου επί του πρώτου και γαμψοδακτυλία, με αποτέλεσμα την υπερέκταση της μεταταρσοφαλαγγικής άρθρωσης («πτώση του μεταταρσίου») και την κάμψη της φαλαγγοφαλαγγικής. Η πτώση του μεταταρσίου προκαλεί το σχηματισμό κάλου στο πέλμα και πόνο, ενώ η τριβή του δεύτερου δακτύλου στο παπούτσι προκαλεί σχηματισμό κάλου στη ράχη του, με εντονότατο πόνο πολλές φορές (εικόνα 2).

Με την πάροδο του χρόνου το ίδιο μπορεί να συμβεί και στα υπόλοιπα δάχτυλα (εικόνα 3).

Ο περιορισμός του χώρου μεταξύ 2ου – 3ου και 3ου – 4ου μεταταρσίου συχνά προκαλεί ερεθισμό των νεύρων που περνούν ανάμεσά τους, λόγω τριβής, με αποτέλεσμα φλεγμονή και πάχυνση των νεύρων αυτών ( νεύρωμα του “Morton”). Στην περίπτωση αυτή ο πόνος είναι ιδιαίτερος, ο ασθενής παραπονείται ότι νιώθει σαν να περπατάει πάνω σε ένα καρφί ή γυαλί και συχνά έχει και «κάψιμο» ή μούδιασμα στην περιοχή (νευραλγία)

Εικόνα 2.

Σημαντική παραμόρφωση με εφίππευση του δεύτερου δακτύλου επί του πρώτου και σχηματισμό επώδυνου κάλου στη ράχη του.

Υπάρχει ήδη κάλος και στο πέλμα εξαιτίας της πτώσης του δεύτερου μεταταρσίου.

Εικόνα 3.

Παραμελημένη  παραμόρφωση με συμμετοχή όλων των δακτύλων

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Σε ελαφρές περιπτώσεις η επιλογή κατάλληλων υποδημάτων (αποφυγή στενών παπουτσιών και ψηλών τακουνιών – και κυρίως ο συνδυασμός αυτών ) είναι αρκετή για να ελεγχθεί η παραμόρφωση και να μην εξελιχθεί δυσάρεστα.

Η σωστή προσωπική υγιεινή των ποδιών καθώς και η ενδελεχής και συχνή περιποίηση των κάλων από ειδικούς ποδολόγους είναι πρωταρχικής σημασίας για να αποφευχθούν δυσάρεστες συνέπειες, όπως φλεγμονές.

Η χρήση ειδικών ναρθήκων μετά από συμβουλή των Ορθοπαιδικών ή των ποδολόγων μπορεί να βοηθήσει σημαντικά, ιδιαίτερα στις ελαφρές παραμορφώσεις.

Σε κάθε περίπτωση που η παραμόρφωση είναι χρόνια και επώδυνη ή ιδιαίτερα ακαλαίσθητη, έχει ένδειξη χειρουργικής διόρθωσης.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Οι παραδοσιακές χειρουργικές τεχνικές της ανοιχτής διόρθωσης των παραμορφώσεων αυτών, εφαρμόζονται εδώ και πολλά χρόνια με μεγάλη επιτυχία. Το μετεγχειρητικό οίδημα, ενίοτε ο πόνος και η παρατεταμένη αποκατάσταση πάραυτα, κάνουν κάποιους ασθενείς επιφυλακτικούς για το χειρουργείο αυτό.

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ

Η Διαδερμική Χειρουργική των παραμορφώσεων του άκρου ποδός είναι μια τεχνική που έχει εφαρμοστεί αρχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής τα τελευταία 15 χρόνια και στη συνέχεια σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης την τελευταία 10-ετία. Ο σκοπός της Διαδερμικής Χειρουργικής είναι η διόρθωση των παραμορφώσεων αυτών και η ανακούφιση των συμπτωμάτων όπως και με την παραδοσιακή χειρουργική αλλά με τη χρήση ιδιαίτερα αναπτυγμένων χειρουργικών εργαλείων και ελάχιστα παρεμβατικών τεχνικών. Η ατραυματική σχεδόν χειρουργική και η Άμεση Κινητοποίηση των ασθενών έχουν καταστήσει τις τεχνικές αυτές ιδιαίτερα δημοφιλείς τα τελευταία χρόνια.

  • Ποιες είναι οι Ιδιαιτερότητες της Διαδερμικής Χειρουργικής ?
    • Περιορισμένη Τοπική Αναισθησία
    • Τομές 2-3 χιλιοστών (αποφυγή ουλής)
    • Διατήρηση των μαλακών μορίων που συγκρατούν τις διορθώσεις
    • Αποφυγή χρήσης «ξένων» υλικών ( βίδες, πλάκες, σύρματα)
    • Ελαχιστοποίηση Μετεγχειρητικού πόνου (σχεδόν ατραυματική τεχνική)
    • Απουσία νοσηλείας ( ο ασθενής επιστρέφει άμεσα στο σπίτι του)
    • Άμεση κινητοποίηση (ο ασθενής περπατάει άμεσα φορώντας μια παντόφλα)
    • Καμία παρενόχληση της αγγείωσης ( γεγονός που κάνει ιδιαίτερα ελκυστική την τεχνική για τους ηλικιωμένους ασθενείς, τους ασθενείς με Ρευματοειδή Αρθρίτιδα και τους Διαβητικούς ασθενείς)
  • Ποιες παθήσεις – παραμορφώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν ?
    • Εξόστωση πρώτου μεταταρσίου ( «κότσι» )
    • Βλαισός μεγάλος Δάκτυλος
    • Μηχανική μεταταρσαλγία ( «πτώση μεταταρσίων»)
    • Γαμψοδακτυλία και Σφυροδακτυλία των μικρών δακτύλων
    • Εξόστωση πέμπτου μεταταρσίου ( «κότσι μικρού δακτύλου»)
    • Νεύρωμα του Morton
    • Δύσκαμπτος μεγάλος δάκτυλος
    • «Άκανθα» πτέρνας
    • Εξόστωση οπίσθιας απόφυσης πτέρνας ( σύνδρομο Haglund)
    • Σύνδρομο Ταρσιαίου σωλήνα

Εικόνα 4.

Διαδερμική διόρθωση παραμόρφωσης

με 2 τομές των 3 χιλιοστών